მოკლე ვიდეოებმა შესაძლოა ვერაგული გავლენა იქონიოს ბავშვების ტვინზე

ონლაინ მოკლე ვიდეოები უწყინარი გართობიდან ბავშვების ცხოვრების მუდმივ თანამგზავრად იქცა. ის, რაც ადრე თავისუფალ დროს ავსებდა, ახლა განსაზღვრავს, თუ როგორ ისვენებენ და იჩენენ აზრს ახალგაზრდები პერსონალიზებული კონტენტის მეშვეობით. ეს აპლიკაციები გთავაზობთ სწრაფ იუმორსა და კავშირებს, თუმცა მათი დიზაინი ხელს უწყობს დაუსრულებელ სქროლვას, რისი კონტროლიც ბავშვებს უჭირთ. ისინი ბავშვებისთვის არ შექმნილა, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მათგანი აპლიკაციებს ყოველდღიურად და მარტო იყენებს.

მოკლე ვიდეოები ისეა მოწყობილი, რომ ტვინი მუდმივი აღგზნების მდგომარეობაში ამყოფოს. ბუნებრივი პაუზების გაქრობით, ისინი ასუსტებენ ბავშვის უნარს, იყოს ფოკუსირებული და აკონტროლოს იმპულსები, რაც მეცნიერულად დადასტურებული ფაქტია.

ყურადღებაზე კონტროლის დაკარგვა

ყურადღების გარდა, მოკლე ვიდეოები აზიანებს ფიზიკურ ჯანმრთელობას ძილის დარღვევის გზით (როგორც ბიოლოგიური, ისე ემოციური სტიმულაციით). ის ასევე აუარესებს მენტალურ მდგომარეობას, რადგან იწვევს სოციალურ შფოთვას და თვითშეფასების დაქვეითებას სხვების არარეალურ ცხოვრებასთან მუდმივი შედარების გამო.

პატარა ბავშვები უფრო მგრძნობიარეები არიან

მოკლე ფორმატის ვიდეოების (15-90 წამი) პოპულარობა ფუნდამენტურად ცვლის ბავშვების დროსა და კოგნიტურ განვითარებას. ეს პლატფორმები ისეა მოწყობილი, რომ გვერდი აუაროს შეგნებულ არჩევანს და ალგორითმების მეშვეობით, სიახლეების მუდმივი მიწოდებით, გამოიწვიოს დოფამინის უწყვეტი გამოყოფა. ეს ქმნის მდგომარეობას, როდესაც ბავშვის ყურადღება, ფაქტობრივად, „გატაცებულია“, რაც მას უზღუდავს ისეთ „ნელ“ აქტივობებში ჩართვის უნარს, როგორიცაა კითხვა ან ღრმა სწავლება. ვინაიდან კონტენტი არასდროს წყდება, ტვინი კარგავს იმ კრიტიკულ „ბუნებრივ პაუზებს“, რომლებიც აუცილებელია ყურადღების აღდგენისა და იმპულსების კონტროლისთვის.

კოგნიტური გავლენის გარდა, „TikTok-ის ტვინის“ ფენომენი მნიშვნელოვნად აზიანებს ფიზიკურ და ემოციურ კეთილდღეობას. სწრაფი კონტენტისგან მიღებული ემოციური აღმასვლები და დაღმასვლები, ეკრანის გამოსხივებასთან ერთად, არღვევს ძილის ციკლს და ზრდის სოციალურ შფოთვას. მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის, რომლებსაც თვითრეგულაციის უნარი ჯერ კიდევ არ აქვთ განვითარებული, რისკი კიდევ უფრო დიდია; ისინი ხშირად ყოველგვარი კონტექსტისა თუ გაფრთხილების გარეშე ხვდებიან შემაშფოთებელ ან შეუსაბამო მასალას. ეს გარემო განსაკუთრებით საშიშია ADHD-ის მქონე ბავშვებისთვის, რადგან იქმნება ციკლი, სადაც სწრაფი კონტენტი აძლიერებს მათ სიმპტომებს და საბოლოოდ ართმევს მათ თავისუფალ „წყნარ დროს“, რომელიც აუცილებელია კრეატიულობისა და შინაგანი ფოკუსის ჩამოსაყალიბებლად.

ახალი რეკომენდაციები

ცვლილებების იმედისმომცემი ნიშნები ჩანს, რადგან მთავრობები და სკოლები ციფრულ კეთილდღეობაზე უფრო მკაფიოდ იწყებენ ზრუნვას. ინგლისში, ახალი ნორმატიული გაიდლაინები სკოლებს მოუწოდებს, ონლაინ უსაფრთხოება და ციფრული წიგნიერება სასწავლო გეგმაში ჩართონ.

ზოგიერთი სკოლა სასწავლო დღის განმავლობაში სმარტფონების გამოყენებას ზღუდავს, ხოლო ისეთი ორგანიზაციები, როგორიცაა "Amnesty International", მოუწოდებენ პლატფორმებს, დანერგონ უსაფრთხოების სტანდარტული პარამეტრები, ასაკის გადამოწმების უკეთესი მექანიზმები და მეტი გამჭვირვალობა ალგორითმების გარშემო.

სახლში, ღია საუბრები დაეხმარება ბავშვებს გააცნობიერონ საკუთარი ჩვევები და ჩამოაყალიბონ უფრო ჯანსაღი დამოკიდებულებები. მშობლებს შეუძლიათ შვილებთან ერთად უყურონ ვიდეოებს, განიხილონ, თუ რა ხდის კონკრეტულ კლიპებს მიმზიდველს და გამოიკვლიონ, როგორ აგრძნობინა თავი ბავშვს ამა თუ იმ კონტენტმა.

მარტივი ოჯახური რუტინის ჩამოყალიბებამ, მაგალითად, საძინებლებიდან მოწყობილობების გატანამ ან ეკრანთან ყოფნის საერთო დასრულების დროის დაწესებამ, შესაძლოა დაიცვას ძილი და შეამციროს გვიან ღამით სქროლვა. ოფლაინ აქტივობების, ჰობების, სპორტისა და მეგობრებთან დროის გატარების წახალისება ასევე ეხმარება ჯანსაღი ბალანსის შენარჩუნებას.

მოკლე ვიდეოები შეიძლება იყოს შემოქმედებითი, სასაცილო და დამამშვიდებელი. გააზრებული მხარდაჭერით, ადეკვატური პოლიტიკითა და პლატფორმების უფრო უსაფრთხო დიზაინით, ბავშვებს შეეძლებათ ისიამოვნონ მათით ისე, რომ საფრთხე არ შეუქმნან საკუთარ კეთილდღეობას ან განვითარებას.

კეთრინ ისტონი, ფსიქოლოგიის ლექტორი, შეფილდის უნივერსიტეტი